Gikinahanglan: Websayt Sa Binisayang Mga Awit!

MAAYO KUNO nga duna sab untay websayt o blog alang sa Binisaya-Cebuanong mga awit. Mao niy sugyot sa usa ka lindog. "Ang nindot tingali kanang website nga bahin ra gyod sa mga awit nga Bisaya o Cebuano. Pero dili sad puro lang lyrics. Di ba naa na may teknolohiya nga puyde nimong i-upload ang music unya mapatokar ni ug mapaminaw niadtong mobisita sa website?" nagkanayon ang naasoyng sugyot.

Aprob kaayo ko aning sugyota. Usa ka maayong paagi kini alang sa katunhayan sa atong budaya. Kay diha god sa mga pulong sa atong mga awit makapanamin ta (sama sab dihas atong mga nobela o mga balak) sa atong kaugalingon. Sa ingong paagiha, mapamalandongan nato kon unsa ug kinsa ta. Nasayod ta sa kamahinungdanon sa maong panuistuis tungod ug alang sa hayag nga kapaingnan sa atong kaliwatan (Bisaya).

Talagsaon atong budaya. Dili ikaindig.

"Mutya ka Baleleng sa katahom. Timgas pa sa puti nga baybayon. . ." ('Baleleng', ni Max Surban)

Ang pangutana karon kon kinsa kahay magpakamartir paghimo niini?

Ang Sapot Sa Atong Pagka Katawhan

MAKAHINANGOP ANG kasayoran nga dunay mabasehan na karon dinhis dagiwanang (cyberspace) sa hustong panitik -- maingon sa hustong paggamit sa mga pulong -- sa atong pinulongan. Alang ning ubos ninyong igsoon, dako kaayo ning tabang dihas iyang mga pagtukaw pagsulat og mga artikulo, sulat, ubp.

Dako gyod ning tabang kay malalim ba god nang matag higayon na lang nga mosulat kita, magpunay sab tag pangatol sa bisag dili katol nga bahin sa atong ulo o liog ba ron, o paghuhangad ug pagluliraw sa atong mga kalimutaw aron lang pagtino sa tarong pagkatitik o pagkagamit sa tinong mga pulong? Kay kon magpaturagas lang god sab tag sulat, sungogon man sab tas atong tanlag. Mamroblema tas atong pagkatulog.

Makadaot sa maayong panlawas.

Pa sad, makapaubos sa atong moral isip katawhang may kaugalingong pinulongan ang kaamgohan nga wa gyod tay mabasehang estandard sa hustong panitik ug gamit sa mga pulong sa atong pinulongan; sistematikong ginayatakan tas atong tawhanong katungod (makapahibulong kay misugot man pod ta!) pagtuon, ug pag-ugmad sa atong pagka Bisaya pinaagi, niini.

Sampotanan: kadaghanan, mikalawat na lang sa mando nga paghatag og gibug-aton sa Tinagalog ug pagpasagad sa kaugalingong Binisaya kay mas naklas man karon ang nahiuna ug nabadoy ang naulahi. Kay mao man gyod na -- kon unsay gituboy ug gihimong uso, mahimo sang halangdon ug hinungdanon. Butang nakapahugno nako. Nabadoy na karon akong kaugalingong kaliwatan!

Naabtag kapin sa tuig una ko nakausab pagpostar diris Gindailan. Mga kakulian laging mibara nga lisod ligwaton. Pero, nia, miligwat gyod ko aron lang makaamot bisan sa ginagmayng paagi sa katuboyan ug kaugmaran sa atong pinulongan nga naghatag og ambong ug harianong sapot sa atong pagka katawhan.

Alang sa dugang edukasyon labot sa pinahimutang nga pagkasulat sa atong gimanggad nga pinulongan, subaya lang ninyo ning mga langgikita: Estadardisasyon sa Binisaya, ug Binisayang Ensiklopedya.

Subo lang hunahunaon nga kining maong tamdanan sa hustong Binisaya wala tagaig pagtagad, sumala sa naobserbahan ning tagsulat dihas nabasahan niining mga artikulo nga gimantala sa Superbalita, Banat News, Dipolognon Binisaya, maingon sab sa Bag-ong Lungsoranon (sa Simbahang Romano Katoliko). Maayo unta to kon ang maong mga hintungdan may kaugalingong gitamdan nga estandard sa panitik ug batadila nga ila sang gipromot ug gipublikar. Apan, wala man.

Busa, kasamtangang magpabiling gubot pas lukot ang pamantang sa atong pinulongan. Dili ni maayo. Way ganahang motahod nato kon nagkagidlay tas atong panapot. Tarongon gyod unta nato pagdala atong sininaan, sa ingon takos tang tagdong harianong mga anak sa Kahitas-an.

Palangre Diay, Dili Paranghe

SA GAMAY pa ko sa una, 'golpen' ang litok nako sa bolpen. Samtang ang 'eslomosyon' (slowmotion), gilitok nakog 'eksklomosyon'. Mao nang kon mopalit na gani ko niadto og bolpen, akong ingnon ang tindira, "Nang, mopalit kog golpen." Nasabtan man sad.

Ang terminong 'eksklomosyon' akong gamiton panahon nga makiglumba kog estorya sa akong mga kadula bahin og mga salidang aksiyon nga parehas ra namong nakit-an. "Eksklomosyon nga nidagan dayon tong pirst aktor paingon sa iyang anak aron iyang luwason. . ."

Pero, pagkabayong na nako, namatikdan nako ang kalainan sa paglitok sa maong mga pulong tandi sa orig nga pagkalitok, ug milihok ko aron pagtul-id sa akong 'sayop'. Sukad adto, maayo na kong molitok sa maong mga pulong sa binisayang paagi. . ."bolpen", "eslomosyon".

Apan, dunay pulong nga karong bag-o pa lang gyod nako hisayri nga wa pod diay makaamgid sa orig gyod nga pagkalitok niini. Ang pulong nga akong gipasabot mao ang 'paranghe' -- palangre diay ang orig nga pulong niini. Kon dili pa tungod sa komento ni TitoV sa akong lindog sa miagi, di pa gyod unta ko hangtod karong bag-o masayod sa akong lain pa gyong 'sayop' nga linitokan sa pulong.

Sa akong gihimong paniksik sa 'dagiwanang' (cyberspace), akong napamatud-an akong duda nga Inespanyol ang pulong palangre. Sa usa ka onlayn nga diksiyonaryong Inespanyol-Iningles, ang palangre gipasabot nga ingon: "palangre, (nombre masculino), arte de pesca que consist en un cordel largo y grueso del cual penden a trechos unas cuerdas mas finas con anzuelos en sus extremos; se cala en parajes de mucho fondo donde no se puede pescar con redes: las merluzas de palangre tienen una carne dura excelente".

Sa Iningles: boulter -- a long stout line with many hooks.